Gisterenavond kleurde de hemel op verschillende plekken in Vlaanderen onverwacht groen, paars en rood. Het noorderlicht, dat meestal te zien is in Scandinavië of IJsland, dook ineens bij ons op. Sociale media stroomden dan ook vol met prachtige beelden. Maar hoe kan het dat het noorderlicht plots in België te zien is?

De zon

De zon stuurt voortdurend kleine, elektrisch geladen deeltjes de ruimte in. Die kleine, rondzwevende deeltjes, noemen we de zonnewind. Af en toe is de zon extra actief en slingert ze dus veel meer deeltjes richting de aarde. Dat kan gebeuren na een zonnevlam. 

Het magnetisch schild van de aarde

Wanneer die rondslingerende deeltjes de aarde bereiken, botsen ze op het magnetisch veld rond onze planeet. Dat veld werkt als een schild en houdt het grootste deel tegen.

Aan de noord- en zuidpool is dat schild echter minder gesloten. Daar kunnen de deeltjes makkelijker binnendringen. Het is dus alsof ze door een dunne trechter tot onder de atmosfeer worden geleid. 

Botsingen zorgen voor licht

Op grote hoogte, tussen ongeveer 100 en 300 kilometer boven de aarde, botsen zonnedeeltjes met gassen in onze atmosfeer. Wanneer deze aardse gassen botsen met elektrisch geladen deeltjes, komt er een heleboel energie vrij. Die energie zien wij aan de hemel als licht. 

De kleur die je waarneemt, hangt dus af van het soort gas, de hoeveelheid en de hoogte waarop de gasdeeltjes botsen: 

• Groen ontstaat door botsingen met zuurstof en is het meest zichtbaar
• Rood komt van zuurstof op grotere hoogte
• Blauw en paars ontstaan door stikstof

Waarom nu?

We zitten momenteel in een periode met een hoge zonneactiviteit. Dat betekent dat de zon actiever is dan gemiddeld, waardoor de kans op noorderlicht in Europa toeneemt. Ook in België en Nederland wordt het daardoor af en toe zichtbaar. Dat is vooral het geval bij heldere hemel en weinig lichtvervuiling.

Wie het gisteren gemist heeft: geen paniek. De komende maanden blijft de kans groter dan normaal. Al moet je altijd een beetje geluk hebben.

Met dank aan Kaat Meykens en Amber Cuppens voor de beelden.