> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.whatsnextmedia.be/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Van Hasselt naar Lubumbashi: onderzoek onder de Congolese zon
- URL: https://www.whatsnextmedia.be/van-hasselt-naar-lubumbashi-onderzoek-onder-de-congolese-zon/
- Published: 2026-10-26T14:48:30.000Z
- Updated: 2026-10-26T14:48:30.000Z
- Author: Lucas Beirinckx
- Tags: TussenUit

**Drie weken lang trok UHasselt-studente Eva Proost naar Lubumbashi, in de Democratische Republiek Congo. Ze werkte er mee aan Solar Cookers for All, een samenwerking tussen UHasselt en de Universiteit van Lubumbashi die onderzoekt hoe zonne-energie kan worden ingezet om duurzamer en gezonder te koken. Tussen interviews, stroomonderbrekingen en zelfs een muizenplaag ontdekte ze vooral hoe belangrijk het is om niet met een kant-en-klare westerse oplossing naar een andere samenleving te trekken. “Je moet eerst kijken: willen mensen dit eigenlijk wel?”**

Eva Proost studeert Sociale Wetenschappen aan UHasselt en start dit academiejaar aan haar derde bachelor. Normaal vind je haar op de campus Oude Gevangenis in hartje Hasselt, maar deze zomer ruilde ze die vertrouwde omgeving in voor Lubumbashi te Congo. Daar onderzocht ze als sociaalwetenschapper hoe lokale bewoners tegenover de Solar Cooker staan.

## **Hoe ben je bij het project terechtgekomen?**

**"**Ik kwam het toevallig tegen op de website van UHasselt en zag later ook informatie op Blackboard. Er was een informatiemoment en toen dacht ik: waarom eigenlijk niet? Ik wist niet of ik gekozen zou worden, maar je weet maar nooit."

"Je moest in je motivatie vooral uitleggen wat je aan het project kon bijdragen. Vanuit Sociale Wetenschappen dacht ik dat ik kon helpen met het sociaalwetenschappelijke onderzoek."

## **Wat houdt Solar Cookers for All precies in?**

**"**Het project ontwikkelt Solar Cookers: kooktoestellen die zonne-energie gebruiken. In Congo wordt nog veel met houtskool gekookt. Dat draagt bij aan ontbossing en de rook die vrijkomt, is slecht voor de gezondheid."

"De Solar Cooker bestaat uit een soort grote schotel die zonnestralen bundelt in één brandpunt. Daar wordt een kookpot geplaatst. Het idee is dus om een alternatief te ontwikkelen dat voordelen biedt voor zowel het milieu als de gezondheid."

![](https://www.whatsnextmedia.be/content/images/2026/10/WhatsApp-Image-2026-09-10-at-15.52.58--3-.webp)

©Eva Proost

## **Hoe heb je die drie weken in Lubumbashi ervaren?**

**"**De mensen die ik daar heb ontmoet waren heel gastvrij. Maar je merkt natuurlijk snel dat het dagelijkse leven anders is dan hier. We hadden regelmatig elektriciteitsuitval en soms was er geen water. Voor ons is dat dan: “Hoezo hebben we nu geen water om te douchen?” Tegelijkertijd moet je beseffen dat wij in een goed huis verbleven. Er zijn mensen die zelfs geen elektriciteit hebben."

"Wij hadden trouwens ook een muizenplaag. Uiteindelijk hebben we tien muizen gevangen. Dat zijn van die momenten waarop je denkt: *oké, dit had ik thuis niet meteen verwacht."*

"Ook het verkeer bleef me bij. Op een gegeven moment reden we op een rondpunt en vloog iemand er gewoon op. Hij botste tegen onze auto en de voorkant van zijn wagen lag er praktisch af. Maar de chauffeur reed daarna gewoon verder. Dan merk je heel sterk dat je in een andere context bent terechtgekomen."

## **Je was er vooral om onderzoek te doen. Hoe verliep dat?**

**"**Dat was soms een uitdaging. We waren met drie Belgische en drie internationale studenten en niet iedereen sprak Frans. Voor interviews is dat natuurlijk een probleem."

"Er was een tolk voorzien, maar die moest verschillende studenten met verschillende onderzoeken helpen. Uiteindelijk was het soms echt puzzelen om alles vertaald te krijgen. Ik heb in drie weken drie à vier volwaardige interviews kunnen afnemen. Het sociaalwetenschappelijke luik stond nog in zijn kinderschoenen, dus daarmee konden we wel eerste inzichten verzamelen waarop verder gewerkt kan worden."

## **Wat wilde je met die interviews te weten komen?**

**"**Vooral hoe mensen tegenover de Solar Cooker staan. Als je een nieuwe technologie ontwikkelt, is het niet voldoende dat ze technisch werkt. Mensen moeten ze ook willen en kunnen gebruiken."

"Voor ik vertrok, dacht ik ergens: *zij hebben de Solar Cooker nodig, dus die gaan dat willen. Wie wil dit nu niet?* Maar dat is eigenlijk heel westers gedacht."

"Je kunt niet verwachten dat mensen zeggen: “Perfect, dank je om dit te brengen. Wij gaan ermee aan de slag en omarmen het meteen.” Je moet eerst kijken: is het voor hen handig? Past het binnen hun cultuur en manier van leven?"

![](https://www.whatsnextmedia.be/content/images/2026/10/WhatsApp-Image-2026-09-10-at-15.52.59--4-.webp)

©Eva Proost

# Je kunt niet verwachten dat ze zeggen: “Perfect, dankjewel om dit te brengen”

"Het is een beetje alsof iemand hier met een nieuwe gsm aankomt. Als dat voor ons niet handig is, gaan wij hem ook niet kopen alleen omdat iemand zegt dat het goede technologie is."

## **Hoe reageerden de mensen op de Solar Cooker?**

**"**Heel verschillend. Ik interviewde bijvoorbeeld een pasgetrouwd koppel en liet hen een filmpje zien. Zij waren echt onder de indruk en reageerden van: 'Wauw, dit is nieuwe energie.'"

"Maar ik sprak ook een professor die al onderzoek had gedaan naar groener koken. Zij was kritischer en keek naar wat er nog verbeterd kan worden. Je kunt momenteel bijvoorbeeld maar één pot tegelijk gebruiken, terwijl er in Congo veel met grote en meerdere potten tegelijk wordt gekookt."

"Dat verschil vond ik juist interessant. Het toont waarom je mensen zelf bij de ontwikkeling moet betrekken."

## **En hoe kijk jij na drie weken naar de Solar Cooker?**

**"**Ik zie nog altijd veel potentieel, maar ook de beperkingen. Momenteel vergelijk ik hem soms met een barbecue. Als de zon goed schijnt, werkt hij goed, maar water aan de kook brengen duurde bijvoorbeeld ongeveer een kwartier. Grote hoeveelheden klaarmaken is ook moeilijk met één pot en tijdens het regenseizoen is er natuurlijk minder zon."

"Maar dat betekent niet dat het project niet werkt. Het toont vooral waar nog onderzoek en ontwikkeling nodig zijn. Als de technologie efficiënter wordt en je bijvoorbeeld meerdere potten kunt gebruiken, vergroot je de mogelijkheden enorm."

## **Heeft Congo je blik op ontwikkelingssamenwerking veranderd?**

**"**Zeker. Ik heb vooral geleerd dat je niet zomaar vanuit je eigen perspectief mag vertrekken."

"Dat merk je zelfs bij iets eenvoudigs als tijd. Wij vinden het snel onrespectvol als iemand een half uur te laat komt. Maar je weet niet wat die persoon heeft moeten doen om bij jou te geraken. Wij stappen in onze auto, terwijl iemand daar misschien een heel eind moet wandelen of verschillende vervoermiddelen nodig heeft."

"Hetzelfde geldt voor een project als dit. Als iets niet verloopt zoals jij verwacht, moet je proberen te begrijpen waarom het vanuit hun context anders werkt."

## **Zou je andere studenten zo'n internationale ervaring aanraden?**

**"**Absoluut. Je gaat er enorm veel van leren, maar je moet bereid zijn om je aan te passen en je verwachtingen los te laten. Wij hadden stroomonderbrekingen, soms geen water en dus zelfs die muizenplaag."

"Tegelijkertijd zet dat dingen in perspectief. Wij vonden het vervelend als we geen water hadden om te douchen, maar verbleven nog altijd in een goed huis. Je leert tijdens zo'n ervaring niet alleen over een andere cultuur, maar ook over jezelf."

## **Wat hoop je dat studenten vooral onthouden van Solar Cookers for All?**

**"**Dat het een mooie samenwerking is waarin mensen uit verschillende culturen samen proberen een probleem op te lossen."

"De waarde zit voor mij niet alleen in het uiteindelijke product, maar ook in het proces: samenwerken, luisteren, onderzoeken wat mensen nodig hebben en de technologie daarop afstemmen."

"Ik hoop dat de Solar Cooker verder ontwikkeld wordt en uiteindelijk door meer mensen gebruikt kan worden. Maar je moet ook kritisch durven kijken naar wat nog niet werkt. Je gaat niet naar Congo met het idee: *wij hebben hier dé oplossing*. Je gaat ernaartoe om samen te onderzoeken of die oplossing werkt, voor wie ze werkt en hoe ze beter kan worden."