> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://www.whatsnextmedia.be/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Wat als je gekste idee op de Zuidpool leidt tot de Nobelprijs? - URL: https://www.whatsnextmedia.be/wat-als-je-gekste-idee-op-de-zuidpool-leidt-tot-de-nobelprijs/ - Published: 2026-10-12T12:54:12.000Z - Updated: 2026-10-12T12:54:12.000Z - Description: In deze What's Next Explains duiken we in een van de grootste raadsels uit ons heelal: neutrino’s. En hoe een Belgisch idee dat begon als sciencefiction, dertien kilometer diep onder het ijs werkelijkheid werd. - Author: Benthe Peeters Terwijl je dit leest, razen er miljarden onzichtbare deeltjes dwars door je heen. Ze laten geen geluid, geen gevoel en geen spoor na. Ze komen van exploderende sterren en zwarte gaten op miljarden lichtjaren afstand en gaan gewoon door jou heen alsof je er niet bent. Wetenschappers noemen deze mysterieuze deeltjes neutrino’s. In deze *What's Next Explains* zoeken we uit wat deze mysterieuze spookdeeltjes precies zijn en waarom een Vlaming uit Tienen er deze week de Nobelprijs voor Natuurkunde voor overhandigd kreeg. ## **Van Tienen naar de Zuidpool** Francis Halzen (82) groeide op in het Vlaams-Brabantse Tienen. Hij studeerde wiskunde en fysica aan de KU Leuven, behaalde er zijn doctoraat en vertrok daarna naar de Verenigde Staten, waar hij hoogleraar werd aan de Universiteit van Wisconsin-Madison. Zijn roots liet hij echter nooit los. In 1988 kwam hij met een idee dat destijds eerder klonk als sciencefiction dan als haalbare wetenschap. ***“Wat als we het kilometersdikke ijs op de Zuidpool gebruiken als één gigantische detector voor neutrino’s?”*** Niet in een klassiek laboratorium met proefbuisjes, maar een volledige kubieke kilometer antarctisch ijs, diep onder het oppervlak, volgehangen met ultragevoelige lichtsensoren. Een idee dat toen haast onmogelijk leek, maar decennia later gewoon werkelijkheid werd. ![](https://www.whatsnextmedia.be/content/images/2026/10/francis-halzen.webp) © Nobel Prize Outreach / Nobelprize.org ## Kan ik zo’n spookdeeltje vangen? Neutrino’s behoren tot de meest ongrijpbare deeltjes in het universum. Ze hebben bijna geen massa, geen elektrische lading en vliegen moeiteloos door muren, de aarde en menselijke lichamen heen. Elke seconde passeren er **miljarden neutrino’s** door de top van je duim zonder dat je er ook maar iets van merkt. Toch is er een piepkleine kans dat zo'n deeltje niet overal dwars doorheen vliegt. Heel af en toe botst een neutrino tegen de kern van een ander atoom, zoals een ijs- of watermolecuul. Bij die klap komt een enorme hoeveelheid energie vrij en dat veroorzaakt een **piepklein, blauw lichtflitsje**: te zwak en te snel voor het menselijk oog, maar niet voor ultragevoelige sensoren. Halzen besefte dat het kilometersdiepe ijs op Antarctica zo puur en helder is dat die blauwe lichtflitsen er honderden meters ver doorheen kunnen reizen, waardoor het ijs dus het ideale meetinstrument is om dit te onderzoeken. **Maar wat heb je nou aan zo’n blauw flitsje?** Omdat spookdeeltjes altijd in één kaarsrechte lijn reizen, werkt zo’n flitsje als een pijl die precies terugwijst naar de bron. Zie je een flits op Antarctica, dan weet je op de graad nauwkeurig waar in het heelal een zwart gat of ontploffende ster verstopt zit. **Helaas kun jij thuis dus niet zomaar zo’n deeltje vangen.** Daarvoor heb je namelijk een pikdonkere omgeving nodig en miljarden liters water of ijs om de kans op zo'n zeldzame botsing groot genoeg te maken. Tenzij je een miljard liter ijs in je achtertuin hebt liggen, moet je het dus overlaten aan de Zuidpool. ## Een idee dat tot een Nobelprijs leidde Het idee op papier zetten was één ding, maar een gigantisch meetstation bouwen op de Zuidpool was een heel ander verhaal. Pas na jaren van overtuigen en testen begon begin jaren 2000 de daadwerkelijke constructie van de **IceCube Neutrino Observatory**. Wetenschappers en ingenieurs boorden met behulp van heet water diepe gaten in het ijs van Antarctica om uiteindelijk meer dan 5.000 lichtsensoren te laten zakken, verspreid over een volledige kubieke kilometer ijs op ruim twee kilometer diepte. **In 2013 kwam de absolute doorbraak**: IceCube ving voor het eerst neutrino’s die afkomstig waren van ver buiten ons zonnestelsel. Wat zoveel jaar geleden dus begon als een schijnbaar onmogelijk idee, veranderde de manier waarop we naar het heelal kijken voorgoed. Dat doorzettingsvermogen levert Francis Halzen nu op 82-jarige leeftijd de **Nobelprijs voor Natuurkunde** op. Met deze erkenning treedt hij toe tot een heel exclusieve groep van Belgische Nobelprijswinnaars, als pas de tweede Belg ooit die de prijs voor Natuurkunde in ontvangst mag nemen. ![](https://www.whatsnextmedia.be/content/images/2026/10/195331-landscape-gallery.webp) © Nobel Prize Outreach / Nobelprize.org ## Misschien is het wel aan jou Wat het verhaal van Francis Halzen zo krachtig maakt, is niet alleen dat hij een geniaal idee had. Het is dat hij decennia lang bleef bouwen aan een plan dat op papier eerst onhaalbaar leek. Ook op onze campussen lopen dagelijks studenten en jonge onderzoekers rond met ideeën. Ideeën die nu misschien nog wat raar klinken of waarvan mensen zeggen: "zou je dat wel doen?" Halzen bewijst dat grote doorbraken zelden beginnen met een kant-en-klaar succesverhaal. Ze beginnen met een vreemd idee en iemand die weigert op te geven. Misschien is het idee waar jij nu aan twijfelt wel precies de doorbraak van morgen? ****👀 STAY TUNED** **What's Next Explains* maakt zich klaar voor de volgende stap: video! Wat we precies gaan doen? Dat ontdek je heel binnenkort, maar denk aan de campus, toffe vragen, onderzoek achter de schermen en veel meer. Wil je meebouwen, heb je een idee voor een video of een vraag waar we absoluut eens in moeten duiken? Stuur ons een berichtje via DM! 🎥 📩 [DM ons! ](https://www.instagram.com/whatsnextmedia.be?utm%5Fsource=ig%5Fweb%5Fbutton%5Fshare%5Fsheet&obrf=ZDNlZDc0MzIxNw==)